Huta cynku „Kunegunda” – historia i znaczenie
Huta cynku „Kunegunda” to jeden z kluczowych zakładów przemysłowych, które kształtowały rozwój Katowic oraz całego Górnego Śląska. Jej działalność trwała od 1840 do 1963 roku, co czyni ją jedną z najstarszych i największych hut w tej części regionu. Położona w dzielnicy Zawodzie, huta była świadkiem wielu zmian społecznych, technologicznych i ekonomicznych, które miały miejsce na przestrzeni ponad stulecia jej istnienia.
Początki huty „Kunegunda”
Huta została założona w 1840 roku przez Aleksandra Schreibera, który był właścicielem dóbr Dziećkowice. Była to pierwsza tego typu instalacja w Zawodziu, co podkreśla jej rolę w rozwoju przemysłu na tym obszarze. Po śmierci Schreibera zakład przeszedł w ręce kupca Wilhelma Raua z Wrocławia oraz hrabiego Adama Potockiego z Małopolski. Dzięki ich wsparciu finansowemu huta mogła się rozwijać i modernizować.
Rozwój technologiczny i zmiany właścicielskie
Wkrótce po przejęciu huty przez Raua i Potockiego, nowe kierownictwo zaczęło inwestować w rozwój zakładu. Huta została znacznie rozbudowana przez M. Martulika i H. Rotha, którzy wdrożyli nowoczesne technologie produkcji cynku. W marcu 1905 roku huta „Kunegunda” weszła w skład firmy „Oberschlesiesche Zinkhütten Aktiengeselschaft”, co przyczyniło się do dalszej ekspansji zakładu. W tym czasie powstały nowe instalacje, takie jak prażalnia cynku oraz fabryka kwasu siarkowego, co znacznie zwiększyło możliwości produkcyjne huty.
Produkcja i osiągnięcia
W latach 1910-1911 huta „Kunegunda” przeszła kolejną fazę rozbudowy, a w 1912 roku stała się częścią „Śląskiego Towarzystwa Akcyjnego dla Górnictwa i Hutnictwa Cynkowego”. Po zakończeniu I wojny światowej, kiedy Śląsk został przyłączony do Polski, huta trafiła pod zarząd Spółki Akcyjnej Śląskie Kopalnie i Cynkownie. W roku 1927 zatrudniała już 569 pracowników i osiągnęła znaczną produkcję: wyprodukowano wtedy 7772 tony cynku oraz 1187 ton pyłu cynkowego.
Ostatnie lata działalności
Po II wojnie światowej huta musiała zmierzyć się z wieloma wyzwaniami związanymi z odbudową kraju oraz zmianami w przemyśle. W 1956 roku unieruchomiono prażalnię blendy, a rok później zamknięto piec do rektyfikacji cynku. Ostatecznie zakład zakończył swoją działalność w 1963 roku. Większość budynków została zburzona, pozostawiając jedynie niewielkie fragmenty infrastruktury, takie jak wieża wodna oraz Katowickie Zakłady Metalowe.
Walce cynku „Kunegunda”
W ramach działalności huty „Kunegunda” powstała również walcownia cynku, która została zbudowana w 1890 roku w Mysłowicach przez Hermana Rotha. Walcownia miała na celu przetwarzanie surowego cynku na gotowe produkty. Jednak w latach 1892-1902 działalność walcowni została czasowo wstrzymana przez dzierżawcę obiektu – spółkę „Schlesische Aktiengesellschaft für Bergbau und Zinkhüttenbetrieb”. Po wznowieniu pracy walcownia przechodziła różne modernizacje i adaptacje budynków.
Zmiany funkcjonalne po II wojnie światowej
W okolicach lat
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).